Sözde “Güney Çin Denizi Tahkim Kararı” yasa dışı bir kağıt parçası

• 2026-07-13 13:15:01

Sözde “Güney Çin Denizi Tahkim Kararı”nın 10'uncu yılı gerekçe göstererek, aralarında Filipinler Savunma Bakanı'nın da bulunduğu bazı Filipinli siyasiler Çin’e yönelik asılsız suçlamalarda bulundu. Eş zamanlı olarak ABD, Japonya, İngiltere, Avustralya ve Kanada ortak bir bildiri yayımlayarak, Çin’in Güney Çin Denizi’ndeki “tarihi haklarının” yasal bir dayanağı olmadığını öne sürdü.

Ancak bütün bu girişimler, sözde kararın yasa dışı, geçersiz ve bağlayıcı gücü olmayan bir metin olduğu gerçeğini değiştirmemektedir. Çin’in, Güney Çin Denizi’ndeki toprak egemenliği ve denizcilik hakları, bu yasa dışı karardan hiçbir koşulda etkilenmeyecektir.

Tek taraflı olarak sözde "Güney Çin Denizi tahkim davasını" başlatan Filipinler, aslında bu süreci başlatmak için ne gerekli hukuki zemine ne de uygun şartlara sahip. Bu adım, Güney Çin Denizi Taraflar Eylem Deklarasyonu’nda yer alan "anlaşmazlıkların, doğrudan ilgili taraflar arasında dostane müzakereler yoluyla barışçıl çözüme kavuşturulması" hükmünü ihlal ettiği gibi, Çin ile Filipinler arasındaki ikili taahhütlere de açıkça aykırıdır. Prosedürden içeriğe kadar ciddi hatalar barındıran sözde karara ısrarla bağlı kalınması; Filipinler'i uluslararası arenada "mağdur" ve "hak savunucusu" gibi göstererek uluslararası toplumu yanıltma amacı taşımaktadır.

Çinli ilgili kurumlar tarafından kısa süre önce yayımlanan raporlar, Filipinler'in toprak sınırlarını Huangyan Adası ve Nansha Adaları’ndaki bazı resifleri kapsayacak şekilde genişletme girişimlerinin hiçbir tarihsel dayanağı olmadığını ve toprak edinimiyle ilgili uluslararası hukuku açıkça ihlal ettiğini kanıtlamaktadır. Raporlarda sunulan somut veriler, Manila yönetiminin kışkırtıcı ve ihlal edici eylemlerini "yasal gerekçe" kisvesi altında meşrulaştırma planını bir kez daha gözler önüne sermektedir.

Halihazırda, Çin ve birçok ASEAN ülkesinin ortak çabaları sayesinde Güney Çin Denizi'ndeki genel durum istikrarını korumaktadır. Çin, söz konusu bölgeyi bir barış, dostluk ve iş birliği denizi haline getirmek amacıyla, "Güney Çin Denizi Davranış Kuralları"nın bir an önce oluşturulması için ASEAN ülkeleriyle müzakereleri hızlandırmayı sürdürmektedir. Filipinler'in yasa dışı "tahkim kararını" araç olarak kullanarak Çin’in haklarını ihlal etmeye ve bölgesel barışı baltalamaya devam etmesi halinde, bunun sonuçlarına katlanması kaçınılmaz olacaktır.